Ta strona używa ciasteczek (cookies). Dzięki, którym nasz serwis może działać lepiej.

Szanowny Użytkowniku, zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego Rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. chcielibyśmy poinformować Cię o sposobach oraz zasadach przetwarzania Twoich danych osobowych na stronach naszego serwisu. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Telefon (22) 618-84-63


 Czy błędnie wystawiona faktura wewnętrzna rodzi obowiązek zapłaty podatku? Na pierwszy rzut oka z przepisów można wywnioskować że tak. Jednak taka interpretacja jest niewłaściwa.

Czy błędnie wystawiona faktura wewnętrzna rodzi obowiązek zapłaty podatku? Na pierwszy rzut oka z przepisów można wywnioskować że tak. Jednak taka interpretacja jest niewłaściwa.

Zajmuję się szeroko rozumianymi usługami spedycyjnymi. Kupowane od kontrahentów usługi transportowe dla potrzeb VAT traktowałem jako import usług i dokumentowałem fakturą wewnętrzną. Organ podatkowy wydał decyzję, w której uznał, że część z tych usług nie polegała VAT w Polsce. W związku z tym określono kwotę podatku do zapłaty na rachunek urzędu skarbowego. Powołano się na art. 108 ust. 2 ustawy o VAT, argumentując, że przepis mówi o fakturach, a skoro mówi o fakturach bez wskazywania, o jakie chodzi to musi to dotyczyć również faktur wewnętrznych tym bardziej, że ich regulacja została umieszczona w ustawie w tym samym rozdziale co regulacja faktur. Czy urząd ma rację? - pyta czytelnik DF

Moim zdaniem takie rozumienie art. 108 ust. 2 ustawy o VAT jest niewłaściwe i to z kilku powodów. Po pierwsze, jest to interpretacja błędna, bo ograniczona wyłącznie do wykładni językowej, która w tym przypadku nie daje jednoznacznej odpowiedzi.
Analizowany przepis ma charakter restrykcyjny, sankcyjny, z tego względu powinien być stosowany z dużą dozą ostrożności i z uwzględnieniem przepisów dyrektywy 2006/112/WE oraz innych rodzajów wykładni, w szczególności celowościowej i funkcjonalnej.

Takich faktur nie ma w dyrektywie
Art. 108 ustawy o VAT jest wdrożeniem art. 203 dyrektywy mówiącego, że każdy kto wykaże na fakturze podatek, zobowiązany jest do jego zapłaty. Przy czym z analizy przepisów dyrektywy wynika, że prawu wspólnotowemu nie jest znane pojęcie faktury wewnętrznej w rozumieniu polskich przepisów. Skoro tak, to uprawnione jest stanowisko, że art. 203 dyrektywy nie dotyczy faktur wewnętrznych, albowiem dyrektywa nie zna takiej formy faktury. Zgodnie z art. 218 dyrektywy fakturą jest wyłącznie dokument spełniający warunki określone w dyrektywie, w której nie ma mowy o fakturze wewnętrznej. Innymi słowy art. 108 ustawy o VAT powinien być interpretowany i rozumiany z uwzględnieniem treści art. 203 dyrektywy. Interpretacja taka wyłącza możliwość stosowania tego przepisu do faktur wewnętrznych. Interpretacja przeciwna, a zatem przyjęcie, że art. 108 ustawy o VAT stosuje się do faktur wewnętrznych, uprawnia do twierdzenia, że przepis dyrektywy został błędnie wdrożony do polskiego systemu prawa, co powoduje, że można powoływać się w tym zakresie na bezpośrednią skuteczność dyrektywy.

Ważny cel regulacji
Wystawienie faktury z wykazanym podatkiem powoduje, co do zasady, że kwota ta może zostać odliczona przez nabywcę od podatku należnego od dokonywanej przez niego sprzedaży. W razie naliczenia VAT od czynności zwolnionych lub niepodlegających opodatkowaniu i wystawienia faktury dokumentującej takie czynności istnieje obawa, że nabywca odliczy podatek wykazany nieprawidłowo przez wystawcę faktury. Z tego względu wystawca obowiązany jest zapłacić podatek, który wskutek jego błędu „zaistniał”. W ten sposób zapewnia się działanie zasady neutralności VAT, a jednocześnie zabezpiecza przed nadużyciami.
W przypadku faktury wewnętrznej nie istnieje jakiekolwiek ryzyko uszczuplenia dochodów budżetowych. Przecież wystawia się ją w jednym egzemplarzu, gdzie „sprzedawcą” oraz „nabywcą” jest ta sama osoba. Podatek należny wynikający z takiej faktury, jednocześnie jest podatkiem naliczonym. Innymi słowy wystawienie faktury wewnętrznej, tudzież ujęcie jej w rozliczeniach VAT nie ma wpływu na zobowiązania podatkowe. Pozostają one w tej samej wysokości.
Uwzględniając zatem cel, dla jakiego wprowadzono analizowaną regulację oraz funkcje jakie pełni faktura wewnętrzna, trudno odnaleźć uzasadnienie dla stosowania art. 108 ust. 2 ustawy o VAT do faktury wewnętrznej.

Zasada proporcjonalności
Nie można przy tym zapominać, że naczelną wskazówką interpretacji przepisów o VAT jest zasada proporcjonalności. Została wywiedziona przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości na podstawie zapisów Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską i posiada status zasady ogólnej prawa europejskiego. Nakazuje aby organy państwa, podejmując działania zmierzające do realizacji jakiegoś celu, stosowały adekwatne do niego środki. ETS często przypomina tę zasadę i jednocześnie wielokrotnie jest ona podstawą do wydania konkretnego orzeczenia. Z szerokiego orzecznictwa w tym zakresie wynika, że państwa członkowskie zgodnie z zasadą proporcjonalności mogą stosować tylko te środki zmierzające do osiągnięcia celu, który w jak najmniejszym stopniu zagrażają celom i zasadom prawa wspólnotowego.
Bezwzględne stosowanie art. 108 ustawy do każdego niemalże przypadku nie daje się pogodzić z celami jakim ma służyć ten przepis, a jednocześnie narusza zasadę proporcjonalności w przedstawionym rozumieniu.

Tylko podatnik może wykazać podatek
Co więcej, art. 108 ust. 2 ustawy o VAT odnosi się do podatnika wystawiającego fakturę, a więc osoby występującej w roli podatnika. Jeżeli dana osoba „opodatkowała” usługi, które nie powinny być opodatkowane w Polsce, to nie występuje w roli podatnika. Art. 108 ust. 2 ustawy o VAT nie będzie miał do niej zastosowania.
Potwierdza to orzecznictwo ETS. I tak, w wyroku w połączonych sprawach C-78-80/02 Maria Karageorgou i inni Trybunał stwierdził, że podatku omyłkowo wykazanego na fakturze VAT przez podmiot, który nie działał jako podatnik, nie można uznać za podatek. W związku z tym wymieniona na fakturze kwota podatku nie wiąże się z obowiązkiem jej rozliczenia przez podmiot, który ją wystawił.

Co na to sądy
Niestety orzecznictwo sądowe dotyczące spraw podobnych do zgłoszonej przez czytelnika jest niejednolite. Stanowisko niekorzystne dla podatnika odnajdziemy w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 5 marca 2008 r. (I SA/Bk 19/08). Zostało ono potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 października 2009 r. (I FSK 1057/08). Stanowisko korzystne prezentują wyroki: WSA w Warszawie z 26 marca 2009 r.
(III SA/Wa 59/09), NSA z 2 lipca 2010 r. (I FSK 1203/09) oraz WSA w Warszawie z 7 maja 2010 r. (III SA/Wa 2200/09).

Publikacja:    RZECZPOSPOLITA
Data:        18 stycznia 2011
Autor:        PIOTR KUBALA

Pobierz artykuł w wersji PDF.

Baza wiedzy

  • Jak rozliczyć VAT od usług związanych z leasingiem auta +

    Ograniczenie odliczenia podatku naliczonego do limitu 6 tys. zł dotyczy nie tylko rat leasingowych, lecz także „innych płatności wynikających z Czytaj więcej
  • Czy świadczący usługę powinien płacić za używanie rzeczy klienta? +

    Zawarliśmy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą umowę, w ramach której będzie ona administrowała nieruchomościami, których jesteśmy właścicielem. Część z nich Czytaj więcej
  • Szkolenia dla lekarzy bez VAT +

    W praktyce żadne formy doskonalenia zawodowego lekarzy nie powinny być obciążone podatkiem od towarów i usług. Czytaj więcej
  • Procedury in vitro nadal bez VAT +

    Zakres zwolnienia z podatku dla usług medycznych może budzić wątpliwości. Wszystko przez nieprecyzyjne brzmienie znowelizowanych przepisów. Czytaj więcej
  • Nie ma sankcji za błędną fakturę wewnętrzną +

    Czy błędnie wystawiona faktura wewnętrzna rodzi obowiązek zapłaty podatku? Na pierwszy rzut oka z przepisów można wywnioskować że tak. Jednak Czytaj więcej
  • 1
  • 2